خانه / گاهنامه مهندسی بهداشت محیط / گاهنامه شماره یک گروه مهندسی بهداشت محیط

گاهنامه شماره یک گروه مهندسی بهداشت محیط

در این شماره از گاهنامه گروه مهندسی بهداشت محیط به موضوعات ذیل اشاره شده است. برای دانلود با کیفت عالی به آخر صفحه بخش دانلود ها مراجعه فرمایید.

مشکلات ناشی از دفع غیر بهداشتی فاضلاب:

به آب‌هایی که در مصارف مختلف خانگی، صنعتی، اداری استفاده شود و به دلیل اضافه شدن مواد زائد و آلوده به آن، کیفیت خود را از دست داده، آلوده شده و دیگر قابلیت مصرف مستقیم را ندارد فاضلاب گفته می‌شود. فاضلاب حاوی مواد آلوده و بیماری زا است که برای موجودات زنده و حتی محیط زیست خطرناک است. اصلی ترین و شایع ترین ضرر دفع غیر بهداشتی فاضلاب شیوع بیماری‌های خطرناک است. فاضلاب مجموعه‌ای از مواد آلوده است که تماس این مواد آلوده با انسان باعث ایجاد بیماری در انسان می‌شود. رهاسازی غیربهداشتی و تصفیه نشده فاضلاب، باعث پخش شدن این مواد آلوده در محیطزیست می‌شود و این امکان را به عوامل بیماری‌زا می‌دهد که با تماس با انسان و وارد شدن در بدن او باعث ابتلا انسان به بیماری و شیوع آن بیماری شود. این بیماری‌ها ممکن است از نوع ویروسی، عفونی، واگیردار و یا انواع دیگر بیماری باشند که هریک خطرات بسیاری بر سلامت انسان دارد و حتی در بعضی مواد باعث مرگ انسان می‌شود. با کمی مبالغه میتوان گفت فاضلاب مجموعه ای کامل از تمام بیماری‌های موجود در انسان‌ها است. دلیل آن هم این است که فاضلاب خانگی حاوی فضولات انسان است و در این فضولات بیماری‌های موجود در بدن هر فرد را در خود دارد. حضور مواد آلوده و فاضلاب در محیط زیست و محل زندگی انسان باعث ایجاد مکانی مناسب جهت تغذیه و تکثیر حشرات موذی نظیر سوسک، مگس، پشه و موش می‌شود.

پشه خاکی عاملی برای انتقال بیماری سالک است.
مگس عامل انتقال امراضی همچون اسهال باسیلی و آمیبی، حصبه، وبا، تراخم، سل، جذام، سیاه زخم و بیماری‌های انگلی می‌گردد.
موش نیز سبب انتقال بیماری‌های یرقان، طاعون، کریومننژیت، سالمونلا، تریشینوز و بیماریهای انگلی مثل آمیبیاز می‌شود.
حتی آلودگی‌های خشک شده فاضلاب نیز بیماری زا است. با خشک شدن مواد جامد داخل فاضلاب و تبدیل شدن آنها به ذرات ریز، امکان حرکت آنها همراه با باد وجود دارد و باعث انتقال عوامل بیماری‌زا از راه دستگاه تنفسی می‌شود و می‌توانند باعث ایجاد بسیاری از بیماری‌های ریوی و تنفسی شوند.

نحوه سالم سازی سبزیجات:

سبزیجات اغلب به دلیل استفاده از کودهای انسانی، حیوانی، آب آلوده و تماس حیوانات به عوامل بیماریزا آلوده می‌شوند. در صورت مصرف چنین سبزیجاتی خطر ابتلا به بیماری‌هایی نظیر وبا، حصبه، هپاتیت، اسهال خونی و بیماری های انگلی نظیر کیست هیداتیک و آسکاریس وجود دارد. لذا لازم است به خاطر بر طرف نمودن آلودگی های فوق، سبزیجات قبل از مصرف سالم سازی شوند. گروه مهندسی بهداشت محیط که به صورت خام در تزئین غذا و یا همراه ساندویج و سالاد استفاده می‌شوند نیز بایستی سالم سازی و سپس مصرف شوند.

سالم سازی سبزیجات شامل ۴ مرحله اساسی است: پاکسازی، انگل زدایی، گندزدایی، شستشوی نهایی

مرحله اول: پاکسازی

ابتدا سبزیجات را به خوبی پاک نموده و مواد زائد و غیر مصرف آن را جدا و سپس خوب شستشو دهید تا گل و لای از سبزیجات پاک گردد

مرحله دوم:  انگل زدایی

پس از خاتمه پاکسازی، سبزی پاک شده را در یک ظرف با حجم مناسب ریخته و به ازای هر لیتر آب ۳ تا ۵ قطره مایع ظرفشویی به آن اضافه نمائید. قدری آن را به هم زده تا تمام سبزیجات در کفاب غوطه ور شود و پس از ۵ دقیقه، آن‌ها را به آرامی از روی کفاب جمع کنید. ظرف و سبزی را مجددا با آب سرد شستشو دهید تا تخم انگل‌ها و باقیمانده مایع ظرفشویی از آن ها جدا شود.

مرحله سوم:  گندزدایی

به ازای هر ۵ لیتر آب (۲۰ لیوان) یک گرم (نصف قاشق چایخوری) پودر پرکلرین حل نموده و سبزیجات را برای حداقل ۵ دقیقه در محلول قرار دهید تا میکروب‌های آن کشته شود. ضمنا از محلول‌های ضد عفونی کننده آماده که در داروخانه‌ها و سوپرمارکت‌ها موجود است می‌توانید طبق دستورالعمل روی برچسب آن استفاده نمائید.

مرحله چهارم:  شستشوی نهایی

پس از اجرای مرحله گندزدایی سبزیجات، آن‌ها مجددا با آب سالم و فراوان بشویید تا باقیمانده کلر یا مواد گندزدای به کار رفته کاملا از سبزیجات جدا شوند. پس از شستشوی نهایی سبزیجات را می‌توان مصرف نمود.

سلیکوزیس:

بیماری سیلیکوزیس یکی از قدیمی‌ترین بیماری‌های ریوی شغلی می‌باشدکه سالیانه هزاران نفر را به کام مرگ می‌کشاند این بیماری بدنبال مواجهه تنفسی افرادی با سیلیس آزاد در کارگران بوجود می آید شروع علائم بیماری در ابتدا با تنگی نفس در هنگام فعالیت بروز میکند کارگران شیشه سازی، ساخت ظروف چینی، موزاییک سازی، کاشی سازی، سیمان و معدن کاران، ریخته گری، تونل سازی، سفال گری، کوزه گری، سنگبری و … در معرض ابتلا به این بیماری هستند.

استفاده از ترکیبات جایگزین، استفاده از تهویه موضعی، روش مرطوب سازی، آموزش کارگران، رعایت بهداشت فردی، استفاده از ماسک مخصوص گرد و غبار، دوش گرفتن بعد از اتمام کار،کم کردن ساعات کار شاغلین، انجام معاینات سالیانه شاغلین جزء مهم‌ترین روش‌های پیشگیری از ابتلا به سیلیکوزیس می‌باشند.

گاهنامه شماره یک گروه مهندسی بهداشت محیط

ایمنی و بهداشت مواد غذایی:

رعایت بهداشت غذا

سرد نگه داشتن غذاهای فاسد شدنی

پخت کامل غذا

دورنگه داشتن موادغذایی شسته از از مواد غذایی نشسته

خودداری از نگهداری موادغذایی به مدت طولانی (حتی در یخچال)

تمیزنگهداشتن محوطه آشپزخانه

عوض کردن و یا شستن پارچه ها و حوله هایی که در آشپزخانه به کار می رود.

نگهداری غذای پخته شده در وضعیت مناسب

غذای پخته شده را باید سریع سرد کرد و داخل یخچال نگهداری کرد.

هنگام مصرف دوباره باید غذا را کاملا داغ کرد

تمام مراحل کار با غذاهای پخته شده فاسد شدنی باید با سرعت

مشخصات یک فرآورده غذایی بسته بندی شده

یک بسته غذایی باید شامل موارد زیر باشد:

تاریخ تولید، انقضا و مواد تشکیل دهنده محصول

علاوه بر مورد فوق وجود جدول غذایی محصول که تعیین کننده میزان انرژی، نمک (سدیم)، چربی و میزان اسید چرب ترانس می باشد. در روی بسته بندی، به افزایش آگاهی مصرف کننده در مورد ویژگی محصول کمک می کند.

شیر و فرآورده های آن

شیر سالم طعم مطبوعی دارد،کمی شیرین بوده و رنگ سفید مایل به زرد دارد. شیر یکی از غذاهای بسیار مفید است ولی خیلی زود آلوده می شود و محل مناسبی برای رشد میکروب‌ها می باشد اگر از شیر خام استفاده می کنید، حتما آن را به مدت ۲۰ دقیقه بجوشانید و سپس مصر کنید. اگر امکان دارد، از شیر پاستوریزه کم چرب ( کمتر از ۵/۱ درصد چربی، شیر کارخانه ای) استفاده کنید.

از مصرف پنیر تازه بپرهیزید مگر اینکه با شیر  پاستوریزه تهیه شده باشد و یا اینکه درست کردن آن به کمک ماست، سرکه یا آبلیمو از شیر در حال جوشیدن تهیه شده باشد.

هنگام خرید کشک مایع دقت کنید کپک زدگی و بوی نامطبوع نداشته باشد. کشک مایع را قبل مصرف به مدت ۱۵ دقیقه بجوشانید.

از بستنی هایی که با شیر جوشیده شده و یا پاستوریزه تهیه شده اند، استفاده کنید. به منظور پیشگیری از بیماری های مزمن مانند قلب و عروق و … توصیه می شود از شیر و فرآورده های لبنی کم چرب استفاده شود.

کنسروها

از خرید و مصرف کنسرو بادکرده و زنگ زده خودداری کنید.

از نگهداری قوطی کنسرو در یخچال و محیط های مرطوب خوددداری کنید.

از خرید کنسروهایی که پروانه ساخت از وزارت بهداشت و تاریخ تولید و مصرف ندارند خودداری کنید.

قبل از باز کردن در کنسرو آنرا بمدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در داخل آبی که در حال جوشیدن است قرار داده حرارت دهید و پس از سرد شدن مصرف کنید.

روغن‌ها

از حرارت دادن زیاد و طولانی روغن‌های مایع خودداری کنید.

از مصرف روغنی که چند بار حرارت دیده بطور جدی پرهیز کنید.

هنگام خرید به تاریخ تولید و مصرف روغن توجه کنید.

در ظرف روغن مایع را پس از مصرف ببندید و در جای خنک و دور از نور نگهدارید.

گاهنامه شماره یک گروه مهندسی بهداشت محیط

گوشت، غذاهای گوشتی و تخم مرغ

گوشت سالم دارای خصوصیات زیر است:

رنگ طبیعی داشته باشد، بوی بد ندهد، سطح ان لیز و مرطوب نباشد و مهر کشتارگاه داشته باشد.

گوشت یخ زده را به همان صورت در فریزر نگهداری کنید.

برای خارج کردن گوشت از حالت یخ زده آن را شب قیل در داخل یخچال بگذارید.

در موقع خرید گوشت بصورت چرخ کرده بهتر است از فروشنده بخواهید که عمل چرخ کردن در حضور شما باشد.

مرغ سالم دارای پوست شفاف و مرطوب بوده و بوی  بد نمی‌دهد.

گوشت مرغ نگهداری شده در شرایط نامناسب، خاکستری و گاهی سبز رنگ است و مصرف کردنی نیست.

از مصرف مرغهایی که دچار لاغری شدید هستند، خودداری کنید   اندازه متوسط مرغ بهترین است زیرا چربی آن کمتر است

پوست مرغ را که دارای چربی زیاد است، قبل از پخت جدا کنید تا آنجاکه ممکن است از سرخ کردن گوشت دوری کنید و در عوض آن را بریان کنید در مصرف مغز و زبان بعلت دارا بودن چربی زیاد افراط نکنید

تخم مرغ سالم دارای خصوصیات زیر است وقتی در ظرف آب قرار داده می‌شود در ته ظرف قرار گیرد، در موقع تکان دادن لق نزند، بعد از شکستن زرده آن با سفیده مخلوط نباشد و در مقابل نور زرد و شفاف باشد. (تخم مرغ خریداری شده را در یخچال نگهداری کنید).

ماهی های که چشم برجسته و شفاف فلس درخشنده، آب شش‌های قرمز و بوی مطبوع دارند، تازه و قابل خریداری هستند.

از خریداری فیله ماهی و ماهی های پاک کرده (بدون مشخصات بسته بندی) خودداری کنید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *