خانه / مقالات / دردسرهای عظیم زباله‌های تر

دردسرهای عظیم زباله‌های تر

گروه مهندسی بهداشت محیط: شما بیشتر درباره اهمیت زباله‌های خشک شنیده‌اید و البته که پسماندهای خشک، درصورتی که از پسماندهای‌تر جداسازی شوند، از اهمیت و ارزش بیشتری برخوردارند. اما نباید از پسماندهای‌تر هم غافل شد.

بخش قابل توجهی از زباله‌هایی که ما تولید می‌کنیم زباله‌های‌تر است و باید حواسمان به آنها هم باشد. واقعیت این است که تولید زباله‌تر آن هم با این حجم بالا توسط مردم شهرهای بزرگ، مشکلات ریز و درشتی مثل هدر‌رفتن هزینه، انرژی و وقت را ایجاد می‌کند. اگر می‌خواهید درباره اهمیت زباله‌های‌تر بیشتر بدانید و با نکاتی درباره جمع‌آوری و انتقال آنها آشنا شوید این صفحه را بخوانید.

زباله «تر» چه جور زباله‌ای است؟

پسماندهای تر، پسماندهایی هستند که در آنها رطوبت وجود دارد. می‌توان اغلب پسماندهای‌تر خانگی را به‌این ترتیب تقسیم کرد؛ باقیمانده مواد غذایی، پسماند سبزی‌ها، ضایعات میوه‌ها، تفاله چای و استخوان و ضایعات گوشت سفید و قرمز. بد نیست بدانید که به‌طور کلی حدود ۷۰درصد پسماندهایی که اهالی شهرهای بزرگ ما تولید می‌کنند پسماند ‌تر است. هر چقدر نسبت تولید پسماند‌ تر به پسماند خشک کمتر شود، نشان‌دهنده مدیریت بهتر پسماندهاست. در کشورهای پیشرفته، حجم زیادی از پسماندهای تولیدی مردم را پسماندهای خشک تشکیل می‌دهد.

ده نکته در مدیریت زباله‌های تر

۱- اصل اول، همان مصرف کمتر در خانه‌ها و مغازه‌هاست. این یعنی بستن جوی زباله‌ها از سرچشمه‌اش. در واقع با این کار اصلا چیزی مصرف نمی‌شود که بخواهد زباله‌تر یا خشکی هم داشته باشد. نگران نباشید، قرار نیست از گرسنگی بمیرید تا زباله‌ای تولید نشود، فقط قرار است درست مصرف کنید. گام نخست در مدیریت زباله‌های منزل هم آن است که دورریز‌ها را کم کنیم و از مواد و کالا‌ها درست استفاده کنیم.

۲- همین سبدهایی که شما داخل سینک ظرفشویی می‌گذارید در کاهش زباله‌های‌تر بسیار اهمیت دارد. شما می‌توانید در کنار سینک ظرفشویی، یک آبکش قرار داده و هنگام شستن ظروف، تفاله چای و پسماندهای غذا را داخل آبکش ریخته تا آب و رطوبت آن گرفته شود. با این کار جلوی تولید شیرابه پسماند را می‌گیرید. یادتان باشد که شیرابه، مایع غلیظ و خطرناکی است که بر اثر خیس شدن پسماند‌ها تولید می‌شود.

۳- کاهش حجم زباله‌های ‌تر هم در جمع‌آوری آنها بسیار اهمیت دارد.می‌توانید روش خرد کردن پسماند‌های‌تر را به‌کار ببرید؛ یعنی پسماند‌هایی که حجم آنها زیاد است را له و خرد کنید. مثلا پوست هندوانه را خرد کرده و حجم آن را کم کنید تا جای کمتری بگیرد. این کار کوچک در خانه شما، یک کار بزرگ برای شهرتان است. یابعد از پاک کردن سبزی، آشغال سبزی را چند چاقو بزنید و خرد کنید تا جای کمتری در سطل بگیرد.

۴- الان در همین فروشگاه‌های شهروند یا میادین میوه و تره‌بار، محصولات آماده و بسته‌بندی شده با قیمت مناسبی عرضه می‌شوند. یک راه این است که از مواد آماده و پاک شده استفاده کنید تا به کم شدن زباله کمک شود؛ مثلا باقلا پاک شده آماده یا سبزی آماده خریداری کنند. هر چقدر میزان تولید پسماند‌های ‌تر را کاهش دهیم، به همان میزان به مدیریت شهری در جمع‌آوری و مدیریت این پسماندها کمک کرده‌ایم.

۵- زباله‌های‌ تر را به هیچ‌وجه به‌مدت طولانی در خانه نگهداری نکنید. علاوه بر بوی بد، ماندن طولانی مدت پسماند‌تر در خانه می‌تواند باعث جمع شدن مگس و انواع حشرات موذی و غیرموذی شود که خطر انتقال بیماری‌ها را افزایش می‌دهند. به‌عنوان مثال، مگس را درنظر بگیرید. روی پسماندها می‌نشیند، از آنها تغذیه می‌کند و روی آنها تخم‌گذاری می‌کند. جالب است بدانید که هر مگس در طول عمرش معمولا ۵ تا ۶ دفعه تخم‌گذاری می‌کند و هر بار حدود ۵۰ تا ۱۵۰ عدد تخم می‌گذارد. مگس‌ها روی هر ماده غذایی‌ای که بنشینند، آن را بلافاصله آلوده می‌کنند.

۶- مراقب شیرابه زباله‌های ‌تر باشید و آنها را کاهش دهید. وقتی پسماند‌های ‌تر روی هم انباشته می‌شوند فشار حاصل از آنها سبب تولید آب پسماند یا در اصطلاح شیرابه می‌شود. آلودگی شیرابه بسیار زیاد است. یک قطره شیرابه پسماندهایی که در کوچه و خیابان‌‌ رها شده‌اند مانند یک بمب میکروبی خطرناک هستند و به راحتی می‌توانند انواع و اقسام بیماری‌ها را به رهگذران و مردم انتقال دهند. اگر این شیرابه در آب بریزد، آب را آلوده می‌کند و اگر روی زمین بریزد، آب‌های زیرزمینی را آلوده خواهد کرد.

۷- برخلاف پسماندهای خشک که باید جمع‌آوری و نگهداری و سپس به چرخه بازیافت برسد، پسماندهای‌تر را باید جداگانه در کیسه‌های مخصوص زباله جمع‌آوری کرد و در ضمن آنها را به‌دلیل وجود باکتری‌هایی که شروع به رشد و تکثیر کرده و بوی بد تولید می‌کنند، نمی‌توان نگاه داشت. این باکتری‌ها زباله را تجزیه کرده و از خود تولید گازهایی می‌کنند که یکی از آنها متان است. بنابراین پسماندهای ‌تر را نمی‌توان بیشتر از ۲ روز نگه داشت و باید هرشب و قبل از ساعت ۹شب، آنها را در نزدیک‌ترین مخزن محله ریخت.

۸- یک نکته اساسی این است که زباله‌های خشک را تبدیل به زباله‌های‌تر نکنید. یعنی چه؟ یعنی شما با تفیکیک نکردن این ۲ نوع زباله از هم، در حقیقت زباله‌های خشک را تبدیل به زباله‌های‌تر می‌کنید. وقتی پسماندهای خشک با‌ تر مخلوط شود دیگر نمی‌توان آنها را بازیافت کرد و به چرخه تولید بازگرداند. شما با این کار هم باعث از بین رفتن زباله‌های خشک می‌شوید و هم هزینه‌های مربوط به نگهداری و از بین بردن زباله‌های‌تر را افزایش می‌دهید.

۹- یک‌بار در روز، زباله‌های ترتان را به مخازن جمع‌آوری زباله منتقل کنید و آن هم قبل از ساعت ۹ شب. در بعضی از محله‌ها حتی تا ۳ بار در روز هم زباله‌های ‌تر جمع‌آوری می‌شوند که این به‌دلیل رعایت نکردن همین نکته ساده توسط مردم است که مسلما هزینه‌ها را هم ۳ برابر افزایش می‌دهد. نگران نباشید، یک روز ماندن زباله‌تر در سطل زباله خانه باعث آلودگی نمی‌شود، پس انتقال یک‌بار در روز را رعایت کنید.

۱۰- انتقال زباله ‌تر به مخازن هم اهمیت ویژه‌ای در کاهش آلودگی‌ها و کمتر شدن هزینه‌ها دارد. اول اینکه حتما زباله‌های‌ تر را در کیسه‌های زباله محکم بریزید و در آنها را گره بزنید. ظرفیت این کیسه‌ها مشخص است و پاره شدن این کیسه‌ها به‌دلیل رعایت نکردن همین ظرفیت است. حتما هم زباله‌ها را داخل مخازن بگذارید و کنار آن قرار ندهید. پاره شدن کیسه کنار مخزن توسط گربه‌ها همان و ایجاد آلودگی در محله همان. اگر هم یک مخزن پر بود کمی زحمت بکشید و زباله‌های‌ تر را به مخزن دیگری ببرید. شست‌وشوی این مخازن هر چند روز یک‌بار صورت می‌گیرد، اما شما هم با انجام دادن این کارها می‌توانید در تمیز نگه داشتن آنها تأثیرگذار باشید.

با پسماندهای‌تر چه می‌توان کرد؟

تولید کود: تا به حال چیزی درباره ورمی کمپوست شنیده‌اید؟ روی زمین بیش از ۳۲۰۰ گونه کرم وجود دارد که اغلب آنها یک کار مشترک یعنی شخم‌زدن و زیر و رو کردن خاک را انجام می‌دهند. یکی از گونه‌های این کرم‌ها، توان خوردن پسماند و تبدیل آن به کود آلی ورمی کمپوست را دارد. این کرم در روز، بیش از وزن خود غذا می‌خورد و ۶۰ تا ۹۰ درصد آن را به فضولاتی به نام کود ورمی کمپوست تبدیل می‌کند. یعنی پسماندهای تری که شما در خانه تولید می‌کنید با کمک این کرم‌ها، تبدیل به کود می‌شود.

تولید برق: شاید باورتان نشود اما با همین پسماندهای‌تر می‌توان برق تولید کرد! بله، همین یکی‌دو سال قبل، نخستین کارخانه تولید برق از پسماند در تهران ساخته شد تا از این پس، چراغ برخی از خانه‌های این ابرشهر با برق تولیدی از پسماند روشن شود. حتما می‌پرسید که چطور این کار انجام می‌شود؟ پسماندها را در مخازن ویژه‌ای، آنقدر نگه می‌دارند که تولید گاز کند. این گاز تولید شده از پسماندها، گاز متان است. این گاز را در نهایت به ژنراتورها هدایت می‌کنند و به وسیله آن برق تولید می‌شود. تفاله باقی مانده از پسماندها هم دوباره تبدیل به کود می‌شود.

همه عیب‌های دفن پسماند تر

دفن پسماندها، استفاده دوباره از آنها را امکان‌ناپذیر می‌کند.
دفن پسماندها، به‌معنای مرگ تمام تلاشی است که برای تولید یک محصول کرده‌ایم.
دفن پسماندها، برخی از بهترین زمین‌های سیاره ما را برای همیشه اشغال می‌کند.
دفن پسماندها، تولید گازهای خطرناک گلخانه‌ای می‌کند.
دفن پسماندها، آب‌های زیرزمینی و رودخانه‌های ما را آلوده می‌کند.
بعضی از پسماندها، برای از بین رفتن به هزاران سال زمان نیاز دارند.

عددی‌های شگفت‌انگیز زباله‌های تر

۹۰۰ گرم پسماند به‌طور متوسط توسط هر شهروند ایرانی در طول روز تولید می‌شود. مثلا تهران از این لحاظ جزو شهرهای آلاینده دنیا به‌حساب می‌آید. بخش اعظمی از این پسماند‌های تولید شده پسماند ‌تر است که به‌دلیل تفکیک نشدن از پسماند‌های خشک، پسماند‌های بازیافت‌شدنی را نیز غیرقابل بازیافت می‌کند.

۲۰۰ لیتر شیرابه پسماند‌تر توسط تهرانی‌ها در هر دقیقه تولید می‌شود که این عدد فقط مربوط به مرکز تخلیه زباله کهریزک است. همانطور که می‌دانید این شیرابه‌ها، آسیب‌های محیط‌زیستی مختلفی به محیط‌زیست شهرها می‌زند. اگر این شیرابه وارد آب‌های جاری و زیرزمینی شود باعث نابودی آبزیان خواهد شد، همچنین باعث انتقال میکروب‌های بیماری‌زا به انسان می‌شود.

۱۱۸ بیماری خطرناک ممکن است توسط پسماندهای‌ تر به انسان منتقل شود. در حقیقت رهاسازی بی‌برنامه و غیراصولی پسماندهای‌تر در سطح شهرها، جنگل‌ها و پارک‌ها، باعث افزایش حشرات و جوندگان مانند سوسک، پشه، موش‌و… می‌شود که برای بهداشت و سلامتی انسان بسیار ضرر دارد.

۴۰۰ مترمکعب گاز گلخانه‌ای دی‌اکسیدکربن از هر تن پسماند ‌تر متصاعد می‌شود. از هر تن زباله ۴۰۰تا ۶۰۰ لیتر شیرابه خارج می‌شود که می‌تواند آثار محیط‌زیستی نامطلوبی بر خاک و آب داشته باشد و محل‌های دفن پسماند هر روز گسترش بیشتری پیدا کند.

۱۰۰ روز انگل‌ها می‌توانند در پسماندهای ‌تر باقی بمانند و درصورت مهیا شدن شرایط به مواد دیگر منتقل شوند. شیرابه پسماندهای تر، ماده غلیظ و خطرناکی است که از فاسد شدن پسماندها به‌وجود می‌آید و ممکن است وارد آب‌های زیرزمینی شده و باعث ورود انگل‌های بیماری‌زا به این منابع آبی شود.

منبع: همشهری آنلاین

همچنین ببینید

زباله های الکترونیکی: طلای دیجیتالی

زباله های الکترونیکی: طلای دیجیتالی

گروه مهندسی بهداشت محیط: زباله های الکترونیکی یا بعبارتی طلای دیجیتالی ، بحرانی جدید: مساله …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *